اختلال شخصیت

اختلال شخصیت چیست و چه تأثیری در زندگی روزمره دارد؟

حتماً تابه‌حال کلمه اختلال شخصیت به گوشتان خورده. در نگاه اول اگر هیچ اطلاعاتی در مورد این بیماری نداشته باشید شاید به نظر ترسناک برسد. با مجله ۳۶۰ درجه همراه باشید تا در ادامه به بررسی این موضوع پرداخته شود.
اختلال شخصیت نوعی از اختلالات روانی است که در آن فرد دارای الگو فکری، رفتاری و عملی سفت‌وسخت و ناسالم است. فرد مبتلا به هر یک از انواع این اختلال در درک و ارتباط با موقعیت‌ها و افراد مشکل دارد. این موضوع سبب مشکلات قابل‌توجه و محدودیت در ارتباطات، فعالیت‌های اجتماعی، کار و مدرسه می‌شود. در برخی مواقع ممکن است فرد متوجه وجود آن در خود نشود و رفتار و طرز فکرش به نظر خود فرد عادی به نظر برسد و دیگران را برای چالش‌هایی که با آن مواجه می‌شود، سرزنش کند.

این اختلال معمولاً در دوران نوجوانی و اوایل بزرگ‌سالی شروع می‌شود و انواع مختلفی دارد. در برخی از موارد تا میان‌سالی علائم آن مشخص نمی‌شود.

انواع اختلال شخصیت و علائم آن

اختلالات شخصیت از نظر روانشناسی به‌صورت زیر تقسیم‌بندی می‌شود. بسیاری از افراد مبتلابه یک اختلال شخصیتی نیز علائم و نشانه‌های حداقل یک اختلال شخصیت اضافی را دارند. برای تشخیص این اختلال نیازی نیست تمام علائم خود را نشان دهند.

دسته اول

این دسته افراد با رفتارهای عجیب‌وغریب مشخص و شناخته می‌شوند که شامل اختلال شخصیت پارانوئید، اسکیزوئید و اسکیزوتایپی می‌شود.

علائم اختلال شخصیت پارانوئید

  • بی‌اعتمادی و سوظن افراد نسبت به دیگران و انگیزه آن‌ها
  • اعتقاد غیرموجه به اینکه دیگران سعی در آسیب رساندن یا فریب دادن فرد دارد
  • سوظن و بی‌اعتمادی نسبت به وفاداری و امانت‌داری
  • ترس از اعتماد به دیگران نسبت به استفاده اطلاعات علیه او
  • برداشت سخنان عادی افراد به‌عنوان توهین
  • واکنش عصبی یا خصمانه نسبت به بی‌اعتنایی
  • کینه داشتن و تمایل به نگه‌داشتن کینه نسبت به دیگران
  • سوظن نسبت به خیانت همسر یا شریک

علائم اختلال شخصیت اسکیزوئید

  • بی‌علاقه بودن نسبت به اجتماع و روابط شخصی، تمایل به‌تنهایی
  • عدم بیان احساسات
  • ناتوانی در لذت بردن از فعالیت‌ها
  • ظاهر سرد و بی‌تفاوت نسبت به دیگران
  • علائم اختلال شخصیت اسکیزوتایپی
  • لباس، فکر، اعتقادات و رفتار عجیب‌وغریب
  • تجربیات ادراکی عجیب‌وغریب مثلاً شنیدن صداهای مختلف به‌جای اسم
  • احساسات و پاسخ‌های عاطفی نامناسب
  • اضطراب اجتماعی و ناراحتی نسبت به ارتباطات صمیمانه
  • بی‌تفاوتی یا پاسخ‌های نامناسب و مشکوک نسبت به دیگران
  • باور به اینکه می‌توان با افکار خود بر دیگران تأثیر گذاشت
  • باور به اینکه اتفاقات و حوادث گاه‌به‌گاه خاصی معنا و پیامی برای فرد دارد

دسته دوم

در دسته دوم اختلالات مربوط به تفکر یا رفتار نمایشی، بیش‌ازحد احساسی و غیرقابل پیش‌بینی است و شامل اختلال شخصیت ضداجتماعی، مرزی، خودشیفتگی و نمایشی می‌شود.

علائم اختلال شخصیت ضداجتماعی

  • نادیده‌گیری احساسات یا نیازهای دیگران
  • دروغ گفتن به‌صورت مداوم، سرقت و استفاده از نام مستعار
  • مشکلات مکرر با قانون
  • نقض مکرر حقوق دیگران
  • نشان دادن خشم و رفتار خشونت‌آمیز در اغلب اوقات
  • نادیده گرفتن امنیت خود یا دیگران
  • رفتار تکانشی
  • عدم پشیمانی برای رفتار

علائم اختلال شخصیت مرزی

  • رفتارهای تکانشی و پرخطر مانند قمار یا پرخوری
  • تصویر شکننده و غیرثابت از خود
  • روابط ناپایدار
  • خلق‌وخو پایین یا بالا در مواجهه به استرس درونی
  • ترس غیرعادی از تنهایی یا محدود شدن
  • احساس پوچی
  • نشان دادن خشم به‌صورت مکرر

علائم اختلال شخصیت نمایشی

  • دنبال توجه بودن به‌صورت مداوم
  • رفتارهای بیش‌ازحد نمایشی یا احساسی برای جلب‌توجه
  • به‌راحتی تحت تأثیر دیگران قرار گرفتن
  • به‌طور محکم صحبت کردن در مورد برخی مسائل و داشتن دلایل ناکافی
  • احساسات کم‌عمق و دائماً در حال تغییر
  • نگرانی بیش‌ازحد در مورد ظاهر
  • صمیمی‌تر پنداشتن روابط با دیگران نسبت به واقعیت

اختلال شخصیت خودشیفتگی

  • باور به خاص بودن و برتری نسبت به دیگران
  • خیال‌پردازی نسبت به قدرتمند، موفق و جذاب بودن
  • ناموفق بودن در تشخیص احساسات و نیازهای دیگران
  • اغراق در استعدادها و دستاورد‌ها
  • انتظار تحسین مداوم
  • حسادت به دیگران یا اعتقاد به اینکه دیگران نسب به او حسادت می‌کنند

بدترین نوع اختلال شخصیت

نمی‌توان گفت کدام نوع از اختلالات شخصیت بدترین هستند زیرا هر یک به‌تنهایی می‌تواند زندگی فرد را مختل کند و موجب جلوگیری از عادی طی شدن روند زندگی وی گردد. بهتر است اگر علائم این اختلال را در خود یا هر یک از اعضای خانواده مشاهده کردید برای جلوگیری از ایجاد هر نوع خللی در زندگی برای برطرف کردن آن اقدام کنید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *