فکر خلاق

مهارت تفکر خلاق

تفکر خلاق از مهارت‌ها و ویژگی‌های انسان است که توسط آن خود را با محیط همیشه متغیر منطبق می‌کند. با گذر زمان هر چیزی که در زندگی ما وجود دارد اعم از عینی و ذهنی کهنه و قدیمی شده اما حذف نمی‌شوند بلکه تنها با ابداع یا استفاده از روشی نوین پدیدار می‌شوند.

برای تفکر خلاق داشتن لازم است که برخی مهارت‌ها را در خود تقویت کرده و از انجام برخی کارها پرهیز کنید. هر انسانی توانایی تولید تفکر خلاق را دارد و بدون محدودیت می‌تواند دست به خلاقیت بزند. تفکر خلاق پایانی ندارد زیرا انسان برای بقا نیاز به پذیرفتن شرایط پیرامون و افزایش خلاقیت با تغییرات دارد؛ بنابراین تفکر خلاق فقط ابزاری جهت تسهیل کردن کارها نیست بلکه ضرورتی برای ادامه حیات است.

چرا تفکر خلاق مهم است؟

دنیا و جامعه با سرعتی سرسام‌آور در حال پیشرفت است. ما نیاز داریم که خودمان را با توانایی سازگاری با این روند مجهز کنیم و تسلیم نشویم. می‌توانیم با مواجهه با چالش‌ها و پاسخ‌دادن به آنها با یک شیوة تفکری جدید و اعتمادبه‌نفس، به موفقیت‌های بزرگی دست پیدا کنیم.

امروزه تواناییِ کاربرد تفکر مبتکرانه در محیط های دیجیتال و غیرِدیجیتال به یک ویژگی در افراد موفق تبدیل شده است.اگر می خواهید شغل موفقی خلق کنید، مهم است که فنون تفکر خلاق را بعنوان یکی از مهارت های خود توسعه دهید، و آنرا با مهارت های حل مسئله و تفکر انتقادی همراه کنید.

تفکر خلاق در عرصه های گوناگون

صرف‌نظر از اینکه صاحب چه شغل و موقعیتی هستید برای اینکه بتوانید پتانسیل خود را بالفعل کنید و از آن برای غلبه بر موانع و مشکلات روزمره استفاده کنید، این مهارت‌ها برای شما ضروری هستند. وقتی به دنیای غیر دیجیتال می‌رسیم، معلمین اولین قشری هستند که از این مهارت سود خواهند برد، زیرا آنها افرادی هستند که بر نسل آینده تأثیر می‌گذارند.

نقش آنها انتقالِ این مهارت به دانش‌آموزانشان است. این مهارت همچنین در ایجاد خلاقیت در کسب‌وکار نیز نقش مهمی ایفا می‌کند. این مهارت به مدیران، تحلیل گران، و دیگران متخصصین صنعت کمک می‌کند که فرایند خلاق را در فضای شرکتی به کار ببرند، از دیدگاه متفاوتی به مسائل نگاه کنند، و به راه‌حل‌هایی برسند که آنها در بازار متمایز خواهند کرد.

تفکر خلاق در کار های بزرگ و کوچک

توماس ادیسون، اسحاق نیوتن، آلبرت اینشتین، ماری کوری، چارلی چاپلین، استیو جابز و مانند اینها افرادی بود که از تفکر خلاق برخوردار بودند. اما خلاق بودن همیشه به معنی انجام کارهای بزرگ نیست، بلکه خلاقیت می‌تواند در تصمیم‌گیری‌ها و اقدامات کوچک نیز باشد ولی تأثیرات این اقدامات و تصمیم‌گیری‌ها می‌تواند بسیار مثبت باشد. به‌طورکلی افرادی که دارای تفکر خلاق هستند دارای ویژگی‌های متعددی هستند اما مهم‌ترین ویژگی‌های مشترک آنها می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

 

  1. آنها ارتباط برقرار می‌کنند

خلاقیت و اعتمادبه‌نفس به شیوه‌های مختلف و از طریق گوش‌کردن و ارتباط برقرار کردن ابراز می‌شوند.

به همین دلیل است که افرادی که تفکر خلاق دارند در برقراری ارتباط خوب هستند. همکاری نیز برای این نوع تفکر مهم است، و ارتباط خوب برای داشتن عملکرد کاری به‌عنوان بخشی از یک تیم، ضروری است.

 

  1. آنها ذهنی بازدارند

یک ذهن باز ذهنی است که از انتقاد استقبال می‌کند، برای دریافت راه‌حل‌ها و ایده‌های جدید آماده است، و از ارزیابی ایده‌ها نمی‌ترسد. شخصی که ذهن بازدارد مایل است که از موفقیت‌ها و شکست‌های خود بیاموزد، و می‌تواند رشد کند و توسعه یابد.

 

  1. آنها ریسک می‌کنند

بررسی ایده‌ها و راهبردهای بدون ریسک‌پذیری غیرممکن است؛ تمایل به مواجه شدن با چالش‌ها و پذیرفتن تغییر. افرادی که تفکر خلاق دارند صبور هستند، و از خطر کردن نمی‌هراسند، چراکه می‌دانند انسان نیاز دارد هنگام بررسی شیوه‌های مبتکرانه و بدیع تفکر درمورد حلِ مسائل، شجاع باشد. آنها می‌دانند که گاهی رهاکردن نقطه امن زندگی برای موفق شدن ضروری است، حتی اگر این به معنای مواجه شدن با ناشناخته‌ها باشد.

 

  1. آنها انعطاف پذیرند

تواناییِ سازگاری با تغییرات و تفکر خارج از الگوهای معمولی، بخشی از تفکر خلاق است، و به همین دلیل است که انعطاف‌پذیری بودن یک صفت مشخصه برای افرادی است که تفکر خلاق دارند. آنها از تغییرات استقبال می‌کنند؛ از تغییر دادن روش کار خود نمی‌ترسند، و در کارکردن همراه دیگران خوب هستند.

 

تعریف خلاقیت از دیدگاه روان‌شناسی

خلاقیت یکی از جنبه‌های اصلی تفکر یا اندیشیدن است. تفکر عبارت است از فرایند بازآرایی یا تغییر اطلاعات و نمادهای کسب شده موجود در حافظه درازمدت. تفکر بر دو نوع است:

 

  • تفکر همگرا: تفکر همگرا عبارت است از فرایند بازآرایی یا دوباره‌سازی اطلاعات و نمادهای کسب شده موجود در حافظه درازمدت.

 

  • تفکر واگرا: تفکر واگرا عبارت است از فرایند ترکیب و نوآرایی اطلاعات و نمادهای کسب شده موجود در حافظه درازمدت، خلاقیت یعنی تفکر واگرا.


بر اساس این تعریف خلاقیت ارتباط مستقیمی با قوه تخیل یا توانایی تصویرسازی ذهنی دارد. این توانایی عبارت است از فرایند تشکیل تصویرهایی از پدیده‌های ادراک شده در ذهن و خلاقیت عبارت است از فرایند یافتن راه‌های جدید برای انجام‌دادن بهتر کارها؛ خلاقیت یعنی توانایی ارائه راه‌حل جدید برای حل مسائل؛ خلاقیت یعنی ارائه فکرها و طرح‌های نوین برای تولیدات و خدمات جدید و استمرار آن پس از غیبت آن پدیده‌ها.

تعریف خلاقیت از دیدگاه سازمانی

خلاقیت یعنی ارائه فکر و طرح نوین برای بهبود و ارتقاء کمیت یا کیفیت فعالیت‌های سازمان؛ مثلاً افزایش بهره‌وری، افزایش تولیدات یا خدمات، کاهش هزینه‌ها، تولیدات یا خدمات از روش بهتر، تولیدات یا خدمات جدید و غیره.

روبرت جی استرنبرگ و لینداای اوهارا در بررسی‌های خود شش عامل را در خلاقیت افراد مؤثر دانسته‌اند:

۱. دانش: داشتن دانش پایه‌ای در زمینه‌ای محدود و کسب تجربه و تخصص در سالیان متمادی

۲. توانایی عقلانی: توانایی ارائه ایده خلاق از طریق تعریف مجدد و برقراری ارتباطات جدید در مسائل

۳. سبک فکری: افراد خلاق عموماً در مقابل روش ارائه شده از طرف سازمان و مدیریت ارشد، سبک فکری ابداعی را برمی‌گزینند

۴. انگیزش: افراد خلاق عموماً برای به فعل در آوردن ایده‌های خود برانگیخته می‌شوند

۵. شخصیت: افراد خلاق عموماً دارای ویژگی‌های شخصیتی مانند مصر بودن، مقاوم بودن در مقابل فشارهای بیرونی و داخلی و نیز مقاوم بودن در مقابل وسوسه همرنگ جماعت شدن هستند

۶. محیط: افراد خلاق عموماً در داخل محیط‌های حمایتی بیشتر امکان ظهور می‌یابند.

 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *