فیلمسازی مستند

فیلم مستند چیست؟

فیلم مستند یک تکنیک فیلمسازی است که هیچ مرزبندی‌ای ندارد و دائماً در حال تحول است. فیلمسازی مستند با هدف تغییر در جهان‌شناسی مخاطب و تغییر دیدگاه او صورت می‌گیرد. می‌توان گفت تمامی فیلم‌ها به نوعی فیلم مستند هستند مگر آن‌هایی که با جلوه‌های ویژه رایانه‌ای ساخته می‌شوند. تفاوت اصلی میان فیلم مستند و سایر فیلم‌ها در به وجود آوردن صحنه‌ها و شرایط برای ساخت فیلم داستانی است اما در فیلم مستند واقعیات به تصویر کشیده می‌شود و سوژه، مخاطب را با خود همراه می‌کند.

انواع ژانر فیلم مستند

فیلم مستند ژانرهای مختلف و زیادی دارد در واقع می‌توان گفت ژانرهای این نوع فیلم هیچ محدودیتی ندارند و ممکن است مواردی که در ادامه ذکرشده تنها بخشی از آن‌ها باشد.

  • مستند واقع‌گرا
  • مستند شاعرانه
  • مستند مشاهده‌ای
  • مستند مشارکتی
  • مستند انعکاسی
  • مستند اجرایی
  • مستند ترکیبی یا دو رگه
  • مستند تجربی
  • مستند آرشیوی
  • مستند علمی آموزشی
  • شبه مستند
  • اول شخص

سوژه برای فیلم مستند

فیلم مستند همان‌طور که از اسمش پیداست سوژه‌اش حقایق، رویدادها و اتفاقات پیرامون است. برای ساخت فیلم مستند باید نگاهی عمیق‌تر از مردم عادی به هر اتفاقی در اطرافتان داشته باشید. کارگردانان این نوع فیلم‌ها معمولاً دید بازتر و دقیق‌تری به مسائل دارند و باهدف به تصویر کشیدن آن، به ساخت انواع ژانرهای فیلم مستند می‌پردازند.

فیلم مستند اجتماعی

مستند اجتماعی در اصل به تصویر کشیدن واقعیات جامعه توسط کارگردان آن فیلم است. معمولاً در فیلمسازی مستند اجتماعی تمرکز بر نشان دادن لایه‌ای عمیق‌تر از واقعیت اجتماع است. در این نوع مستندها هدف به تصویر کشیدن و نگاهی نقد‌آمیز به مشکلات و مسائل بخشی از جامعه و اصلاً آن است. مستندهای اجتماعی از منابع تحقیقاتی مهم برای جامعه شناسان و مردم شناسان به شمار می‌رود. فیلم‌های نفس خوار، تا انتها حضور، بوی خون، حاج ابوالقاسم قناد و پسران و… از نمونه‌های فیلم مستند اجتماعی سینمای ایران هستند.

انواع مستند تلویزیونی

شاید زمانی که روی کاناپه گرمتان نشسته‌اید و کانال‌های تلویزیون را پشت سر هم رد می‌کنید نگاهتان به شبکه مستند خورده باشد. فیلم‌های مستند طرفداران مخصوص به خود را دارند اما در ایران این دسته از فیلم‌ها چندان پرطرفدار نبودند و مهم شمرده نمی‌شدند. پس از تلاش‌های فراوان فیلم‌سازی مستند سینمایی با مستند تلویزیونی همگام شد و شبکه مستند نیز ساخته شد. پس از آن مستند‌های تلویزیونی همگام با مستند‌های سینمایی شد.

انواع روایت در مستند

در فیلم‌های مستند نوع روایت به موضوع فیلم وابسته است. در برخی فیلم‌ها از صدای بازیگران معروف برای همراه کردن مخاطب بهره برده می‌شود. در این روش مخاطب ممکن است حتی از موضوع فیلم اطلاعی نداشته باشد اما به‌صورت ناخودآگاه به آن گوش فرا می‌دهد. نوع دیگری از روایت در این نوع فیلم‌ها وجود دارد که ترجیح بسیاری از مخاطبان فیلم‌های مستند است. علاقه بیشتر مخاطبان فیلم‌های مستند به گفتار ساده و روان است به‌طوری که در این فیلم‌ها گفتار متن نیز به همان سادگی نوشته می‌شود. مهم‌ترین هدف در روایت مستند همراه کردن مخاطب با فیلم است. در برخی فیلم‌های مستند می‌بینید که مجری علاوه بر صحبت کردن در فضای مربوط به فیلم قرار دارد و با انجام کارهای مختلف سعی در همراه کردن مخاطب با خود دارد. مثلاً راوی علاوه بر قدم زدن در مکانی تاریخی یا دشتی در طبیعت به توضیح در مورد تاریخچه یا پوشش گیاهی آن منطقه می‌پردازد در همان هنگام از پلی قدیمی عبور می‌کند.

آموزش مستند سازی فیلم

پیش از اینکه مستند سازی فیلم بلد باشید لازم است بیاموزید چگونه مصاحبه کنید! باید بلد باشید چگونه با فردی صحبت کنید و مصاحبه را پیش ببرید. پرداخت بصری دومین مرحله از مستندسازی محسوب می‌شود. این مرحله شامل محل قرارگیری دوربین، لنز، زاویه نورپردازی و … می‌شود. تعیین محل فیلم‌برداری در پی پرداخت بصری صورت می‌گیرد و مرحله مهمی محسوب می‌شود.
موسیقی در فیلم یا موسیقی متن از موارد بسیار تأثیرگذار بر مخاطب است برای درک این موضوع شاید بهتر باشد قسمتی از فیلم را با موسیقی و بدون موسیقی نگاه کنید قطعاً از میزان تأثیرگذاری آن بر خودتان شگفت‌زده خواهید شد. تدوین فیلم در سینما از بخش‌های اصلی و کلیدی محسوب می‌شود. فیلم بدون تدوین خام و ناکامل محسوب می‌شود و تأثیرگذاری کافی بر مخاطب را نخواهد داشت. تدوین و مونتاژ درهای جدید و مفاهیم جدیدی را به کارگردان و فیلم‌سازان نشان می‌دهد که شاید در حین ساخت فیلم با آن‌ها مواجه نشده بودند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *