مسئولیت پذیری

با چه راهکارهایی می‌توان مسئولیت پذیری را افزایش داد؟

آیا تا بحال زمانی که مهمان منزل یکی از بستگانتان بودید، چراغ‌ها را پس از استفاده خاموش کردید؟ مراقبید که کفش و لباستان را کجا بگذارید؟ برای آماده کردن غذا کمک کردید؟ این سوالات تاحدی می‌تواند درصد مسئولیت پذیری شما را نسبت به اطرافیان نشان دهد.

اگر علاقه‌مند بودید تا میزان مسئولیت‌پذیری خود را بررسی کنید می‌توانید با جستجو در سایت‌های آزمون روانشناسی و پاسخ به پرسشنامه مرتبط عدد خود را بدست آورید.

مسئولیت چیست؟

در حقیقت مسئولیت پذیری احساس وظیفه شما در برابر موضوعات مختلف است، بطور کلی یعنی اینکه پاسخگو هستید، توانایی اقدام مستقل دارید و بدون نیاز به نظارت، درست تصمیم‌گیری می‌کنید. البته این موضوع جنبه‌های اخلاقی، حرفه‌ای و شخصی نیز دارد.

اطاعت یا مسئولیت پذیری؟

گاهی افراد از این دو عبارت تعابیر اشتباهی برداشت می‌کنند، بخصوص والدین. اینکه شما دوست دارید دیگران کاری را در قبال شما انجام دهند، نشاندهنده وجود مسئولیتی در برابر شما نیست. اینکه تنها دستورالعمل‌ها دنبال شوند و اقتدار سایرین اهمیتی نداشته باشد، رفتارهایی با عنوان اطاعت هستند و نه مسئولیت پذیری!

اینکه افراد مالکیت کاری را بپذیرند و به بخاطر اینکه به آنها گفته شده است، را می‌توان مسئولیت پذیری دانست.

انواع مسئولیت پذیری

مسئولیت‌پذیری نشانه داشتن عقل سلیم، اقتدار، رهبری، قابل اعتماد بودن و بلوغ است. افراد به شیوه‌های مختلفی مسئولیت‌پذیرند. در ادامه می‌توانید با انواع شخصیت‌هایی که وجود دارند آشنا شوید.

کمال‌گرایان

حتما شما هم افرادی را دیده‌اید که نسبت به رفتار خود یا دیگران بشدت احساس مسئولیت می‌کنند. طوری‌که همواره در تلاش برای بهبود دیگران و خود هستند و نگران روند امور. این دسته معلمان و یادگیرندگان خوبی را تشکیل می‌دهند؛ زیرا هر اتفاقی را بپذیرند، تمام وجود خود را بر روی تامین نیازها می‌گزارند.

کمک‌کننده و یاری‌رسان

این گروه شباهت بسیاری به کمالگرایان دارند اما حوزه تخصصی آنها روابط دیگران با یکدیگر است. آنها در تلاشند تا زندگی مسالمت‌آمیز افراد کنار هم شکل بگیرد. پس هرکاری از دستشان بربیابد برای کمک به سایرین انجام خواهند داد.

انجام‌دهنده

افرادی که نسبت به پیشروی دنیا و هدایت دیگران در انجام امور حساسند را حتما دیده‌اید. مسئولیت آنها ارائه تصویری مطلوب است که باعث افزایش احترام نسبت به آنها شود.

رمانتیک‌ها

این دسته برای احساسات، ارزش‌ها و زیبایی‌ها در زندگی احساس مسئولیت می‌کنند و اگر نتوانند وظایف خود را به سرانجام برسانند شرمنده خواهند شد.

ناظران

آرمان‌هایی بالا دارند اما تلاشی در مجاب کردن دیگران برای پذیرش استدلال‌های منطقی آنها نمی‌کنند. در واقع آنها مسئولیت‌پذیری را فقط در خود و رفتارشان انجام می‌دهند و آن را به دیگران تحمیل نخواهند کرد.

پرسشگران

افراد پرسشگر از خطرات زندگی آگاهند، جستجوی آنها در زندگی به منظور جلوگیری از اتفاقات ناگوار است. وفاداری از نظر آنها یعنی اطمینان از ایمنی خود. امنیت آنها براساس مسئولیت شکل می‌گیرد. تا زمانی که خیالشان از بابت اینکه دیگران می‌توانند او را در حاشیه امن نگه دارند راحت باشد، خوشحالند.

ماجراجویان

این افراد شادند و دیگران را نیز خوشحال می‌کنند و این همان، مسئولیتشان در زندگی است. هیجانی که نسبت به محافظت از محیط زندگی خود به دنبال آن هستند.

ابرازکنندگان

نسبت به اجرای قوانین و ایستادگی در برابر حقیقت و عدالت احساس مسئولیت می‌کنند و قدرت قابل توجه خود را در جهت رهبری و محافظت دیگران بکار می‌برند.

جویندگان صلح

تعهدی که این افراد در قبال قلب خود دارند وصف ناشدنی است، همواره به دنبال ارتقا هماهنگی و انصاف هستند و در برابر دیگران احساس مسئولیت می‌کنند.

فواید مسئولیت پذیری

اینکه طوری رفتار کنید که دیگران همیشه روی شما حساب کنند، احساسی است که می‌تواند در تفکر، عملکرد تحت فشار، حل مشکلات بزرگ و کوچک و به اتمام رساندن وظایفتان تاثیرگذار باشد. با این حال دلایل زیر را نیز می‌توان نتیجه این اخلاق دانست:

  • روابط عمیق و طولانی با دیگران خواهید ساخت
  • همدلی و دلسوزی با دیگران خواهید داشت
  • به دنبال مقصر برای کارها نخواهید بود
  • توانایی‌هایتان کنترل می‌شود و شرایط تحت نظر شماست
  • بهترین راه را برای انجام چند کار همزمان پیدا خواهید کرد
  • رهبری خواهید بود که همه روی شما حساب می‌ کنند

مسئولیت پذیری در زندگی

هر انسانی مسئول احساسات، افکار، گفتار و اعمال خود است. بنابراین باید مسئولیت اتفاقات روزمره را به عهده بگیرید. همانطور که از خوشبختی و موفقیت‌تان استقبال می‌کنید باید عواقب ناشی از اشتباهات‌تان را هم بپذیرید.
می‌توانید برای هرکاری به دنبال بهانه باشید و بقول معروف از زیر همه چیز شانه خالی کنید اما باید بدانید که شکست نتیجه انتخاب‌های شماست و کارهایی که نکردید. البته که هر شکست می‌تواند مقدمه‌ای برای پیروزی باشد اما مسئولیت‌پذیری می‌تواند مسیر و نتایج را هدایت کند. در واقع شما می‌توانید زمینه را برای برآورده شدن آرزوهایتان فراهم کنید یا شکست. انتخاب با خودتان هست.

مسئولیت پذیری در کار

در هر کسب‌وکاری باشید، موظفید مجموعه‌ای از مسئولیت‌ها را انجام دهید. کارمندان باید از شرح وظایف خود آگاهی داشته باشند و مدیران هم باید بتوانند با دنبال کردن سیاست‌ها، از برآورده‌شدن انتظارات مطمئن شوند. پس فرقی نمی‌کند در چه پست و ساعتی کار می‌کنید باید با رعایت خط‌مشی‌ها و پروتکل‌ها، در راستای استراتژی‌ها قدم بردارید.

به طور کلی به عنوان شخصی شاغل وظایف زیر به عهده شماست:

  • باید پاسخگوی عملکرد شخصی خود باشید
  • نظارت و رهبری مدیریت را بپذیرید
  • رفتاری حرفه‌ای از خود نشان دهید
  • زمانتان را برای انجام کارها مدیریت کنید.

اما این وظایف اصلا یک‌سویه نیست و مدیران و مالکان کسب‌وکار نیز باید نسبت به شما مسئولیت پذیر باشند:

  • محیطی امن و مبتنی بر استاندارها تامین کنند
  • تعهدات مالی را بموقع انجام دهند
  • دستورالعمل‌ها و کدهای رفتاری خود را مشخص کنند.

مسئولیت پذیری و شعر در ادیان گذشته

در اشعار گذشتگان هم در تائید و ستایش مسئولیت‌پذیری می‌توان ابیاتی را پیدا کرد مانند شعر زیر از غزلیات دیوان شمس مولوی:

جان منتظر است تا چه آری دی رفت و پریر رفت و امروز
این باز هزار گون شکاری هر روز ز تو وظیفه دارد
تا پر بزند در این صحاری برگیر کلاه از سر باز
آن لطف نمود و بردباری زان پیش که می‌دهد مرا دوست

مسئولیت پذیری اجتماعی

در سال ۲۰۱۰، سازمان بین‌المللی استانداردسازی، استانداردی را در جهت کمک سازمان‌ها به ارزیابی و رسیدگی به مشکلات اجتماعی منتشر کرد:
مسئولیت یک سازمان در قبال تاثیر تصمیمات و فعالیت‌های خود بر جامعه و محیط زیست، از طریق رفتارهای شفاف اخلاقی که به توسعه پایدار در حوزه بهداشت و رفاه کمک می‌کند، مطابق با قوانین قابل اجرا و هنجارهای بین‌المللی است و انتظارات ذینفعان را در برآورده می‌سازد.
هفت موضوع اصلی که این استاندارد در بر می‌گیرد:

  • حاکمیت سازمانی
  • حقوق بشر
  • زندگی قشر کارگر
  • محیط زیست
  • رفتار عادلانه
  • مسائل مصرف‌کنندگان
  • مشارکت در توسعه جامعه

معرفی کتاب و مقاله مسئولیت پذیری

دارن هاردي نویسنده، سخنران، مشاور و ناشر سابق مجله موفقیت آمریکایی از جمله افرادی است که می‌توانید با دنبال کردن او در صفحات اجتماعی و مقالاتی که منتشر می‌کند تکنیک‌هایی از انجام وظایف و مسئولیت‌های مختلف را یاد بگیرید. 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *