کارشناس سیتولوژی، یاخته‌شناسی: آلایش، تکثیر و بررسی سلول‌ها برای یافتن علائم وجود سرطان، ناهنجاری‌های هورمونی و سایر حالت‌های نیازمند درمان، با پیروی از روش‌ها و استانداردهای تبیین شده.

یاخته‌شناسی شاخه‌ای است از زیست‌شناسی. یاخته‌شناسی بیشتر بر مشاهدات میکروسکوپی استوار است. با پیشرفت تکنیک مولکولی، دانش زیست‌شناسی سلولی از دل این دانش بیرون آمد. امروزه بیشتر سیتولوژی به معنای سیتوپاتولوژی که دانش تشخیص بیماری‌ها از طریق سلول‌ها است استفاده می‌شود و بجای یاخته شناسی، زیست‌شناسی سلولی بکار می‌رود.

پس سلول‌شناسی امروزه معناهای زیر را دارد:

  • زیست‌شناسی یاخته‌ای
  • آسیب‌شناسی سلولی

کاربرد سیتولوژی چیست؟

از بررسی های سیتولوژی می توان در تشخیص انواع سرطان ها و همچنین بیماری های التهابی و عفونی استفاده کرد. آزمایش سیتولوژی عموماً بر روی نمونه سلول های آزاد و یا قسمتی از بافت انجام می شود.
آزمایش سیتوپاتولوژی اغلب با نام تست اسمیر نیز شناخته می شوند چرا که در آن تشخیص اغلب با استفاده ازتهیه ی گسترشی از سلول های مورد نظر بر روی لام (اسمیر) و بررسی میکروسکوپی آن انجام می گیرد.
از جمله زیر شاخه های پاتولوژی جراحی (آناتومیکال) سیتوپاتولوژی می باشد. همان طوری که گفته شد به مطالعه و تشخیص بیماری ها در حد سلول می پردازد و اغلب در جهت تشخیص سرطان ها بکار می رود و همچنین به تشخیص بیماری های عفونی و التهابی کمک می کند. همچنین ضایعات تیروئید و بیماری های درگیر کننده مایعات استریل بدن (پرده جنب، پرده صفاق یا شکمی، مایع مغزی نخاعی) و ضایعات سایر ارگان ها را شناسایی می کند .

سلول شناسی یا سیتوپاتولوژی جهت بررسی سیتولوژی نمونه های مریض را می توان از طریق راه ها زیر به دست آورد

Exfoliative Cytology (برداشتن سلولهای ریخته شده) در این روش نمونه های سلولی ریخته شده بررسی می شود و از هیچ ابزاری برای تهیه نمونه استفاده نمی شود. مثل اسمیر واژن ( پاپ اسمیر)، خلط، ادرار، مخاط دهان و مایعات بدن.
Abrative Cytology  عبارت است از بررسی سیتولوژی سلولهای برداشت شده با کمک تماس، کشیدن و یا خراشیدن . که برای این منظور از ابزار خاصی استفاده می شود. مثل اسمیر سرویکس (دهانه رحم)
Washing or Lavage Technique عبارت است از تهیه نمونه از بیمار توسط شستشو با مایع مثل تزریق مایع به داخل ریه ها و برداشت نمونه یا تزریق مایع به داخل حناق (شکم) یا مثانه و تهیه نمونه
Aspirating Cytology عبارت است از تهیه نمونه با استفاده از سوزن باریک و میکدن توسط سرنگ.
Intraopertive Cytology  عبارت است از بررسی نمونه های سیتولوژی حاصل از جمع آوری حین عمل جراحی.

فعالیت های اصلی:

  • دریافت و جمع‌آوری اطلاعات
  • شناسایی اهداف و اقدامات لازم مستندسازی و ثبت اطلاعات
  • ارزیابی میزان انطباق با معیارهاتصمیم‌گیری و حل مسائل
  • به‌روز بودن در دانش فنیارتباطات درون سازمانی
  • نظارت بر فرآیندها، مواد و محیط
  • تجزیه و تحلیل و پردازش اطلاعات

 

تمایلات شغلی فرد مناسب

Screenshot002 300x203 - کارشناس سیتولوژی، یاخته‌شناسی